Παράσταση δικηγόρου σε συμβόλαιο: ο ρόλος του στην κατάρτιση συμβολαιογραφικών πράξεων

Στη σύγχρονη νομική πραγματικότητα η κατάρτιση συμβολαίου κάθε είδους μόνο απλή δεν μπορεί να χαρακτηριστεί. Πληθώρα νομοθετημάτων υπαγορεύει στους αρμόδιους για τη σύνταξη των συμβολαίων συμβολαιογράφους τη συγκέντρωση διαφορετικών εγγράφων, τα οποία κρίνονται απαραίτητα για τη σύναψη των συμβολαίων. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με τις τυχόν επίπονες γραφειοκρατικές διαδικασίες, διογκώνει πολλές φορές τον φόρτο εργασίας των συμβολαιογραφείων, με αποτέλεσμα να προκαλούνται συμφόρηση και πιθανές καθυστερήσεις στην κατάρτιση της συμβολαιογραφικής πράξης.

Η παρουσία ενός δικηγόρου κατά τη σύναψη συμβολαιογραφικών πράξεων, σε αντίθεση με εκείνη του συμβολαιογράφου, δεν είναι υποχρεωτική, η συμβολή του δικηγόρου όμως στο αποτέλεσμα της διαδικασίας μπορεί να είναι ζωτικής σημασίας. Η επαναφορά της υποχρεωτικής παράστασης στις δικαιοπραξίες μεγάλης αξίας αποτελεί αντικείμενο του σχεδίου για τον εκσυγχρονισμό του Κώδικα Δικηγόρων, το οποίο επεξεργάζεται το Υπουργείο Δικαιοσύνης. Οι λόγοι για τους οποίους ένας δικηγόρος πρέπει να συνεπικουρεί τον συμβολαιογράφο στο απαιτητικό έργο του είναι πολλοί και παρατίθενται ενδεικτικά παρακάτω:

• Εξηγεί τους νομικούς όρους και τις προϋποθέσεις σύναψης του εκάστοτε συμβολαίου, καθώς και τις έννομες συνέπειές του, βοηθώντας τον συμβαλλόμενο να κατανοήσει πλήρως το περιεχόμενό του.
• Ενεργεί πάντα για να προστατεύσει τα νόμιμα συμφέροντα του εντολέα του, εξασφαλίζοντας τη νομιμότητα της διαδικασίας και τη διόρθωση τυχόν σφαλμάτων, και προσφέρει ανεκτίμητη βοήθεια κατά τη διάρκεια της κατάρτισης.
• Ελέγχει τους τίτλους ιδιοκτησίας, για να διασφαλίσει το ιδιοκτησιακό καθεστώς ενός ακινήτου και να βεβαιωθεί ότι δεν υπάρχουν νομικά ελαττώματα σε αυτό, όπως, για παράδειγμα, μια υποθήκη. Ο έλεγχος κρίνεται απαραίτητος κατά την προετοιμασία σύναψης συμβολαίων αγοραπωλησίας, καθώς έτσι εξυπηρετείται εύρυθμα η ασφάλεια των συναλλαγών.
• Καλείται να εξηγήσει ενδελεχώς τα στάδια της κατάρτισης κάθε είδους συμβολαίου, προλαμβάνοντας τυχόν λάθη που μπορεί να συμβούν στην πορεία.
• Μπορεί να απαλλάξει τον συναλλασσόμενο από περιττές χρονοτριβές, αναζητώντας έγκαιρα και αποτελεσματικά τα απαραίτητα για κάθε συμβόλαιο δικαιολογητικά, και να ελαφρύνει συνάμα και τον φόρτο εργασίας του συμβολαιογράφου.
• Μπορεί να προσφέρει πολύτιμη συνδρομή, συμβουλεύοντας τον συμβαλλόμενο για τους όρους που πρέπει να συμπεριλάβει στο προσύμφωνο ή και στο οριστικό συμβόλαιο, ώστε να αποφευχθούν μελλοντικές διενέξεις και να κατοχυρωθούν αποτελεσματικά τα συμφέροντα των συμβαλλομένων.
• Έρχεται σε επαφή με όλες τις αρμόδιες διοικητικές υπηρεσίες, όπως τα Κτηματολογικά Γραφεία, τα δικαστήρια και οι Δ.Ο.Υ., ώστε ο συμβαλλόμενος να μην εμπλακεί σε έναν κυκεώνα γραφειοκρατίας, και συμβάλλει στην ταχύτερη πρόοδο της διαδικασίας και στην επίλυση τυχόν άλλων ζητημάτων.
• Μπορεί να παρέχει οικονομικές συμβουλές, βοηθώντας τον συμβαλλόμενο εντολέα του να προβεί στην οικονομικά καλύτερη για αυτόν κίνηση, και να τον ενημερώνει παράλληλα και για φορολογικά ζητήματα.

Παρατηρούμε, λοιπόν, πως ο ρόλος του δικηγόρου στην κατάρτιση συμβολαίων μπορεί να αποκτήσει πολυδιάστατη σημασία. Αναλαμβάνοντας τον ρόλο του ενορχηστρωτή της διαδικασίας, ο δικηγόρος επιδιώκει την παροχή ποιοτικών νομικών συμβουλών, που θα επιφέρουν την απρόσκοπτη πρόοδο της κατάρτισης του συμβολαίου, αλλά και την όσο το δυνατόν ταχύτερη εξυπηρέτηση των συμφερόντων του συμβαλλομένου. Στόχος του δικηγόρου, θα μπορούσαμε να πούμε με βεβαιότητα, είναι η αποτελεσματική και έγκαιρη κατάρτιση κάθε είδους συμβολαιογραφικής πράξης.